slim
samen
werken

SAFe (Het Scaled Agile Framework) voor Dummies

SAFe: een introductie

Er is veel belangstelling voor SAFe (het Scaled Agile Framework). Waarom? SAFe zorgt ervoor dat grote organisaties loskomen van bureaucratische processen en op basis van Agile en Lean principes sneller echte waarde leveren. SAFe wordt binnen Nederland bijvoorbeeld al gebruikt door Air France KLM, Philips en de Belastingdienst. Maar wat is SAFe precies? SAFe kent het nodige jargon. Daarom deze introductie tot SAFe.

banner-Masterclass-SAFe

SAFe, voor wie?

Eigenlijk is SAFe een soort organisatieraamwerk voor grote organisaties waar grote groepen medewerkers samenwerken aan complexe producten in veranderlijke omgevingen. Denk aan een organisatie als Tesla. De techniek veranderd continu, de markt is in beweging en het product is enorm complex. Dan is een structuur nodig die dynamisch omgaat met kansen, problemen, mogelijkheden etc. Tegelijk wil je snel naar de markt wanneer dat nodig is (bijvoorbeeld met updates) en zijn governance en alignment belangrijk. SAFe biedt dit. SAFe is bedoeld voor grote organisaties, maar kan al worden gebruikt vanaf 50 medewerkers.

SAFe in een notendop

SAFe combineert principes van Lean en Agile. Het doel is om ook grote organisaties in staat te stellen snel en flexibel klantwaarde te leveren. Er zitten een aantal Agile frameworks verwerkt zoals Scrum, Kanban, DevOps en Lean Startup. Daarnaast introduceert SAFe verschillende nieuwe rollen en events. Het doel van deze nieuwe rollen en events is vooral een belangrijke mate van afstemming tussen betrokkenen. SAFe is mede populair omdat het met herkenbare organisatorische lagen werkt. Per laag zijn bepaalde verantwoordelijkheden verdeeld ten behoeve van afstemming, governance en de alignment.

4 Niveaus

SAFe werkt met 4 niveaus. Ze zijn te vergelijken met de traditionele niveaus (operationeel niveau, organisatieniveau en strategisch niveau) maar dan net even iets anders. De SAFe niveaus zijn:

  • Team: het Agile team is zelforganiserend en bestaat uit een Product Owner, Scrum Master en Development Team. Er wordt gewerkt met Scrum of Kanban aan een klein onderdeel van een groot product. Je kunt dit niveau vergelijken met het operationele niveau.
  • Program: op dit niveau werken 5 a 12 Agile teams samen in een Agile Release Train (ART). Om hun werk goed af te stemmen hebben ze om 3 maanden een PI Planning. Hierin stemmen de Agile teams hun toekomstig werk (waar mogelijk en nodig) af en wordt de koers uitgezet. Dit laatste wordt gedaan door de Business Owners. Zij zijn of vertegenwoordigen de klant en leveren de doelen aan waar de teams de komende 3 maanden aan gaan werken. Ook op Program niveau heb je iemand die verantwoordelijk is voor het proces (Release Train Engineer), voor het product (Product Manager) en de techniek (System Architect). Eigenlijk is het programma niveau al een kleine organisatie. Je zit dus op organisatieniveau.

SAFe

  • Business Solution: zo nodig werken meerdere ART’s samen aan de ontwikkeling van een product. Het gaat dan om honderden medewerkers. Denk aan bedrijven zoals Microsoft. Honderden medewerkers werken nauw samen aan Microsoft Office. Om deze complexiteit te managen is een extra laag nodig. Ook op dit niveau heb je iemand die verantwoordelijk is voor het proces (Solution Train Engineer), het product (Solution Management) en de techniek (Solution Architect). Er komt dus een hogere laag met Lean Agile Leiderschap (zoals dat zo mooi heet binnen SAFe) bij. Hiermee zit men nog steeds op organisatieniveau.
  • Lean Porfolio Management: Veelal bestaat de wens om als gehele organisatie in te kunnen spelen op veranderingen en kansen. Op dit hoogste niveau worden Agile en Lean principes toegepast op de strategie. Strategische thema’s worden bepaald door Epic Owners in samenspraak met andere belangrijke stakeholders. Ook worden er op dit niveau prioriteiten gesteld en Lean-Agile budgetten toegekend.

Het is niet nodig om als gehele organisatie direct over te stappen op SAFe. Dit kan stapsgewijs en op basis van ervaringen die worden opgedaan. Dat is wel zo Agile. SAFe kan op verschillende manieren worden toegepast.

Configuraties van SAFE

Geen organisatie is gelijk. Anders dan bij Scrum worden organisaties juist gestimuleerd kritisch te kijken welke elementen ze kunnen gebruiken. Toch zijn er 4 configuraties om SAFe toe te passen. De eerste is vooral voor kleine of startende organisaties. De daaropvolgende configuraties zijn complexer. Dat is SAFe voor gevorderden en grote organisaties.

Meer weten over hoe je SAFe kunt implementeren in de organisatie? Lees hier mijn blog over de SAFe Implementatie Roadmap.

  • SAFe Essential: De eenvoudigste manier om te starten. Er wordt Agile samengewerkt op teamniveau en programma niveau. Het gaat om 5 tot 12 teams. Alle basiselementen zoals Lean-Agile leiderschap en Team Agility zitten hierin verwerkt. Wanneer SAFe wordt geïmplementeerd wordt vaak met deze configuratie begonnen.
  • Safe Large Solution: Deze configuratie is voor grote groepen medewerkers die samenwerken aan een grote en zeer complexe zakelijke oplossing (dienst of product) voor klanten. Meerdere Agile Release Trains (programma’s) draaien om het product te ontwikkelen. Er wordt samengewerkt op Team niveau, Program niveau en het overstijgende Solution niveau.
  • Portfolio niveau: Portfolio SAFe wordt gebruikt voor organisaties waarin meerdere de complexe producten of diensten ontwikkelen, maar waarbij weinig tot geen afhankelijkheden spelen. Iedere product wordt ontwikkeld door een eigen ART. Management op Solution niveau is dan niet nodig. Ten opzichte van SAFe Essential komt er een strategisch niveau bij.
  • Full SAFe: Hierin zitten alle eerder beschreven niveaus van SAFe verwerkt. Het is de meest uitgebreide versie van SAFe. Deze configuratie is geschikt wanneer organisaties verschillende grote complexe producten ontwikkelen. Het gaat dan al snel om meer dan 1000 medewerkers.

Wat is nieuw?

Tot zo ver lijkt het nog aardig op een traditionele organisatie met overzichtelijke niveaus. Wat maakt SAFe nu anders? Meer dan je aanvankelijk zult denken. Een belangrijk verschil is dat SAFe organisaties indelen op basis van waardestromen (een Lean principe). Hierdoor worden traditionele afdelingen en silo’s doorbroken. Hiervoor in de plaats wordt er gewerkt met multidisciplinaire Agile Teams, die veel flexibeler zijn en sneller waarde leveren. Agile teams en de Lean Agile Leiders hebben ook nog eens regelmatig (face to face) contact, bijvoorbeeld tijdens de PI-Planning. Hierdoor is er veel meer ruimte voor overleg en bottom-up communicatie. Ook is er een nauwe klantbetrokkenheid op verschillende niveaus. Een klant kan zelfs de actieve rol van Business Owner op zich nemen. En dan hebben we het nog niet over DevOps en de veranderende rol van het leiderschap gehad. Genoeg om nog te verkennen dus!

banner-Masterclass-SAFe

Investeren in jezelf en jouw organisatie?

Meer lezen?

Wil je met ons sparren over de manier waarop jij, je team of de organisatie waardevoller en slimmer samenwerkt? Neem gerust contact op met één van onze consultants.

Tel. 020 2614 195 of info@agilescrumgroup.nl

Vind je dit artikel interessant?

Volg ons op LinkedIn (we delen onze blogs met je)

Over de auteur: Thijmen Sietsma

Thijmen Sietsma is Agile Coach en consultant. Hij heeft meer dan 10 jaar ervaring als trainer, teamcoach en consultant. Zijn specialisaties zijn motivatie, organisatieontwikkeling en de Agile Mindset. Hij heeft ruime ervaring met het vormgeven van participatieprocessen en het coachen van zelforganiserende teams. Binnen de Agile Scrum Group begeleidt hij Agile Transformaties. Zijn insteek is daarbij altijd maatwerk: samen op zoek naar de cultuur en structuur die optimaal aansluit bij de unieke situatie.

LINKEDIN
Follow by Email
Schrijf je in om om de week de nieuwste Agile inzichten te ontvangen