020 2614 195
slim
samen
werken

LeSS Framework: hoe schalen met Large-Scale Scrum?

In deze blog verkennen we hoe LeSS organisaties kan helpen om op een relatief eenvoudige en effectieve manier op te schalen, zonder onnodige complexiteit toe te voegen.

In deze blog:

Herken je deze situatie: je organisatie is klein begonnen met Agile werken, vaak met één Scrum-team dat goede resultaten boekt. Maar wat gebeurt er als het product groeit en één team niet meer voldoende is? Hoe behoud je de snelheid en flexibiliteit van Scrum wanneer er tientallen of zelfs honderden ontwikkelaars aan hetzelfde product werken? Hier komt Large-Scale Scrum (LeSS) in beeld.

LeSS framework

Wat is LeSS?

LeSS is geen compleet nieuw framework. In de kern is LeSS simpelweg Scrum, maar dan toegepast op meerdere teams die samenwerken aan één enkel product. Het uitgangspunt is dat je zaken niet moeilijker moet maken door meer complexiteit, regels, rollen of structuren toe te voegen, maar het juist simpel te houden.

Waar andere schaalframeworks vaak wel meerdere managementlagen introduceren, doet LeSS dat niet. Het behoudt de Scrum-principes en past deze toe op grotere schaal. De achterliggende filosofie wordt vaak samengevat als: meer doen met minder.

De kernprincipes van LeSS

De eenvoud van LeSS komt terug in een aantal duidelijke uitgangspunten:

  • Eén Product Backlog: alle werkzaamheden voor het product staan in één centrale backlog, zonder aparte teamlijsten.
  • Eén Product Owner: één persoon bewaakt de productvisie en bepaalt de prioriteiten voor het gehele product van alle teams.
  • Eén Definition of Done: alle teams hanteren dezelfde kwaliteitsstandaard, waardoor werk naadloos integreert.
  • Eén sprint: alle teams werken in hetzelfde ritme en leveren samen één werkend product op.

 Rollen en events binnen LeSS

Bij LeSS blijven de bekende Scrum-rollen bestaan. Anders dan bij sommige andere schaalmethodes worden er geen extra rollen toegevoegd zoals projectmanagers of releasecoördinatoren. In onderstaande afbeelding is te zien hoe de rollen binnen LeSS zijn ingericht en hoe de meetings werken.

Binnen LeSS onderscheiden we:

  • De Product Owner: één persoon die verantwoordelijk is voor de productvisie en prioriteiten, zonder iets als een “Chief PO”.
  • De teams: multi-disciplinaire en zelfsturende teams die zelfstandig kunnen leveren volgens de Definition of Done.
  • De Scrum Masters: zij ondersteunen vaak één tot drie teams en richten zich niet alleen op teamniveau, maar ook op verbeteringen in de organisatie als geheel.

Sprint Planning en andere events

Een opvallend onderdeel van LeSS is de Sprint Planning, zoals weergegeven in bovenstaand plaatje. Deze planning bestaat uit twee delen:

  • Deel één is een gezamenlijke planningssessie waarin alle teams samen items uit de Product Backlog selecteren.
  • Deel twee vindt plaats binnen de afzonderlijke teams, waar de uitvoering en verdeling van het werk wordt besproken.

De Sprint Review en Sprint Retrospective vinden in LeSS zowel plaats op teamniveau als op productniveau. Dat betekent dat teams niet alleen intern reflecteren, maar ook gezamenlijk kijken naar het totale product en de samenwerking tussen teams.

Waarom LeSS en hoe verschilt het van andere frameworks?

Het doel van LeSS is het minimaliseren van de overhead als overleg en communicatie. Door het framework eenvoudig te houden, blijven teams wendbaar, behouden ze direct contact met de klant en ligt de focus op het leveren van waarde in plaats van het volgen van processen.

LeSS vergeleken met Scrum

In de basis verschilt LeSS weinig van Scrum. Het belangrijkste verschil is dat meerdere teams, meestal tussen de twee en acht teams, samenwerken met één Product Backlog met één Product Owner. Waar een traditioneel Scrum-team zijn eigen backlog beheert, stimuleert LeSS teams om gezamenlijk te werken over meerdere teams.

LeSS vergeleken met SAFe

Een veelgemaakte vergelijking is die tussen LeSS en SAFe. Beide zijn schaalmethodes, maar de benadering verschilt sterk.

SAFe richt zich op het aanpassen van teams aan het framework. Terwijl, LeSS richt zich op het aanpassen van de organisatie zodat Scrum nog optimaal kan functioneren. SAFe is daarmee vooral top-down georganiseerd en sterk gestructureerd, terwijl LeSS juist bottom-up en minimalistisch is.

LeSS vergeleken met SAFe & Scrum

Kort samengevat zijn de verschillen tussen de frameworks zichtbaar in de onderstaande tabel.

 

Waarom kiezen voor LeSS

Organisaties kiezen voor LeSS om verschillende redenen:

  • Minder overhead doordat er minder coördinerende rollen en managementlagen nodig zijn.
  • Kortere time-to-market dankzij de focus op het volledige product en minder afhankelijkheden tussen teams.
  • Hogere medewerkersbetrokkenheid omdat teams meer autonomie hebben en direct contact met de eindgebruiker.

Naar trainingsoverzicht

Conclusie

Voor bedrijven die meer wendbaarheid nastreven en voorkeur hebben voor eenvoud, biedt LeSS een goed framework. Soms kan “meer doen met minder” precies het verschil maken.
Opschalen met LeSS is niet simpel. Je gaat geen extra managementlagen of complexe structuren toevoegen, maar probeert juist te focussen op de teams die directe waarde leveren aan de klant.

Heb jij na het lezen van dit artikel nog steeds vragen rondom LeSS of een ander onderwerp? Voel je vrij om contact op te nemen via info@agilescrumgroup.nl of 020 2614 195.

Ook interessant:

Over de auteur: Steven Oosterhuis

Steven Oosterhuis is Agile coach en trainer bij Agile Scrum Group, met een achtergrond in natuurkunde en wiskunde. Na ervaring in diverse managementfuncties heeft hij zich gespecialiseerd in het verbeteren van teamdynamiek en het implementeren van Agile en Lean trajecten. Zijn focus ligt op het verhogen van de samenwerking, wendbaarheid en werkplezier van teams. Naast zijn werk is hij actief als improvisatietheaterdocent, debatmoderator en theaterliefhebber, en houdt hij van reizen, koken en bordspellen.