slim
samen
werken

De belangrijkste Agile Frameworks: Scrum, SAFe, Kanban en meer

Er zijn inmiddels vele Agile frameworks beschikbaar, elk met hun eigen focus, principes en structuur. In deze blog krijg je een overzicht van de meest gebruikte Agile frameworks en hoe je met je werk de juiste keuze kan maken voor een nieuw framework, zonder de wendbaarheid te verliezen.

Agile frameworks

Veel bedrijven starten met Agile werken vanuit een behoefte: voorspelbaarder werken, beter aansluiten op klantwensen en/of meer zelforganiserend werken in de teams. Vaak begint zo’n Agile implementatie met één Scrum-team dat dan hopelijk goede resultaten behaalt. Maar naarmate dit succes heeft, ontstaat er al snel een nieuwe vraag: welk Agile framework passen we toe als we Agile in de hele organisatie willen implementeren?

Wat is een Agile framework?

Zoals je mogelijk al weet is Agile meer een mindset dan een manier van werken, vastgelegd in het Agile Manifesto. Frameworks of raamwerken zijn methodes om die Agile mindset in de praktijk te brengen op de werkvloer. Ze bieden structuur, ritme, afstemming en vertellen hoe teams effectief kunnen samenwerken en hopelijk continu waarde kunnen leveren.

Maar let op: een Agile framework is geen doel op zich. Het is een middel om een probleem op te lossen, bijvoorbeeld omdat je met je organisatie beter wilt samenwerken, beter op de klant wilt aansluiten of efficiënter wilt samenwerken.
Met andere woorden: het is heel belangrijk om een framework te kiezen dat past bij je bedrijf en de projecten, en niet andersom.

Hoewel veel frameworks dezelfde Agile principes delen, verschillen ze sterk in hoe complex ze zijn, voor de hoeveelheid teams je ze kan gebruiken en de mate van sturing. Sommige frameworks zijn vrij simpel en teamgericht, terwijl andere juist zijn ontworpen voor grootschalige organisaties met meerdere teams en afhankelijkheden.

Scrum: de basis

Scrum is verreweg het meest gebruikte Agile framework en vormt voor veel bedrijven de herkenning met Agile werken. Het richt zich op één team dat in korte timeboxes en iteraties (sprints) werkt aan een product, met duidelijke rollen als Scrum Master en Product Owner en speciale meetings/events.

Scrum is vrij simpel. Hierdoor is het begrijpbaar, makkelijk neer te zetten: maar komen problemen in samenwerking, eigenaarschap of prioritering wel snel naar boven.

Kanban: focus op flow

Kanban is een framework dat de nadruk legt op het optimaliseren van de werkstroom. In plaats van met sprints werken zoals Scrum wordt er gewerkt met een flow, waarbij focus gecreeerd wordt om doorlooptijden goed te houden. Dit zorgt ervoor dat het proces overzichtelijk is, de taken duidelijk zijn, maar de werkdruk acceptabel blijft voor elk teamlid.

Kanban wordt vaak ingezet in omgevingen waar het werk minder uit projecten bestaat, maar meer uit een continue proces. Het gaat hier om simpelere taken in een doorlopend proces, dus niet om de aanpak van een geheel project.

Schalen met meerdere teams: LeSS en SAFe

Wanneer meerdere teams aan één product werken, volstaat Scrum of Kanban vaak niet meer. In die situaties ontstaan vragen rondom prioritering, afhankelijkheden en integratie tussen de verschillende teams.

Frameworks zoals LeSS en SAFe bieden verschillende antwoorden op deze uitdagingen. Waar LeSS kiest voor simpelheid, minimale structuur en maximale focus op het product, biedt SAFe meer houvast door extra rollen, niveaus en processen toe te voegen. Welke aanpak past, hangt dus sterk af van de situatie en de wensen.

Het juiste framework kiezen

Een veelgemaakte fout is het klakkeloos adopteren van een framework omdat een andere organisatie het ook gebruikt. Het is belangrijk dat context altijd leidend is bij de keuze van een Agile framework.
Vragen die je kan stellen om erachter te komen welk framework het beste past, zijn:

  • Hoe complex is het product of het project?
  • Hoeveel teams werken samen en hoe afhankelijk zijn zij van elkaar?
  • Hoe volwassen is de organisatie in Agile werken?
  • Welke mate van autonomie en sturing is gewenst?

Frameworks als startpunt

Een Agile framework moet richting geven, geen blok aan het been zijn. Je hoeft het dus niet een op een te implementeren. Het is juist succesvol als het framework gebruikt wordt als vertrekpunt en dat het continue aangepast wordt naar de organisatie. Het doel is niet “werken volgens het boekje”, maar het leveren van maximale waarde voor de klant.

Conclusie

Agile frameworks helpen organisaties om structuur aan te brengen bij projecten, processen of productonwikkeling. Ze kunnen samenwerking transparant maken, zorgen voor duidelijkheden en maken problemen zichtbaar. Tegelijkertijd schuilt er een risico in het blind volgen van een framework zonder oog te hebben voor de onderliggende Agile principes of de problemen die er al spelen.

Het kernprincipe van Agile, wendbaarheid, ontstaat juist door eenvoud en vertrouwen in de teams. Het juiste framework ondersteunt het proces, maar is nooit een succes op zichzelf. Uiteindelijk gaat het niet om het framework dat je kiest, maar om hoe je het toepast.

Heb je dit artikel gelezen maar heb je nog vragen over Agile of één van de Agile raamwerken? Wij helpen je graag verder via info@agilescrumgroup.nl of 020 2614 195.

Ook interessant:

Over de auteur: Steven Oosterhuis

Steven Oosterhuis is Agile coach en trainer bij Agile Scrum Group, met een achtergrond in natuurkunde en wiskunde. Na ervaring in diverse managementfuncties heeft hij zich gespecialiseerd in het verbeteren van teamdynamiek en het implementeren van Agile en Lean trajecten. Zijn focus ligt op het verhogen van de samenwerking, wendbaarheid en werkplezier van teams. Naast zijn werk is hij actief als improvisatietheaterdocent, debatmoderator en theaterliefhebber, en houdt hij van reizen, koken en bordspellen.