Product Manager vs. Product Owner

Het is een veelgestelde vraag tijdens trainingen: “Wat is nu precies het verschil tussen een Product Manager (PM) en een Product Owner (PO)?”. Vaak worden de termen door elkaar gebruikt, en laten we eerlijk zijn: er is ook behoorlijk wat overlap. In deze blog duiken we diep in de verschillen, de verantwoordelijkheden en de overeenkomsten van beide functies.

Het verschil in een notendop

Als je in het kort antwoord zal moeten geven op wat het verschil is, dan kun je het verschil als volgt zien:

• Product Managers zijn gefocust op strategisch gebied.
  Zij bepalen de visie: waar gaan we naartoe en waarom? Ze analyseren de markt, kijken naar de concurrentie en bepalen de koers voor de lange termijn.
• Product Owners zijn gefocust op tactisch gebied.
  Zij vertalen die visie naar de praktijk: wat gaan we bouwen en hoe doen we dat slim? Ze werken daarin goed samen met het Scrum team om te zorgen dat er waarde wordt geleverd.

Maar laten we ook even uitgebreider de rollen onder de loep nemen.

De Product Manager: De visie-architect

De Product Manager is vaak de persoon die verantwoordelijk is voor de strategische onderbouwing van een product. Zie de Product manager als de brug tussen de buitenwereld, de organisatie en het team.

De focus ligt hier op de waardeketen, dit is een belangrijke Agile term. Een Product Manager vraagt zich constant af: “Sluit ons product nog aan bij de marktbehoefte?” Hij/zij kijkt niet alleen naar het bouwen van het product, maar ook naar de verkoop, of gebruikers het zouden willen en de verbetering op de lange termijn.

Belangrijke verantwoordelijkheden van de Product Manager:

• Marktanalyse: Wat doet de concurrentie en waar liggen nieuwe kansen?
• Productmarketing: Hoe zetten we het product in de markt?
• Budgettering: Welke middelen zijn er nodig?
• Roadmap: Het uitzetten van de koers voor de komende kwartalen.
• Stakeholdermanagement op hoog niveau: Praten met directie en grote stakeholders of klanten.

De Product Owner: de waarderealisator

De rol van Product Owner zit natuurlijk helemaal ingebakken in Agile en Scrum. Waar de Product manager zich bezighoudt met het ‘wat en waarom’ op de lange termijn, is de Product Owner juist de drijvende kracht achter het ‘wat en wanneer’ in het hier en nu.

De Product Owner vertaalt de grote visie van de Product Manager naar concrete, behapbare brokken en taken voor het team. Hij/zij zorgt ervoor dat het ontwikkelteam precies weet wat de hoogste prioriteit heeft, zodat er elke sprint waarde kan worden behaald.

Belangrijke taken van de Product Owner:

• Backlog Management: Het prioriteren van taken zodat de belangrijkste taken eerst worden opgepakt.
• Stakeholdermanagement: Schakelen met stakeholders
• Refinement: Samen met het team de requirements uitwerken tot taken
• Feedbackloops: Het organiseren van demo’s en het ophalen van feedback bij gebruikers.

Waar de rollen elkaar raken

Scrum kent geen rol voor een projectmanager. In de ideale Scrum-wereld ligt de volledige verantwoordelijkheid bij de Product Owner. In de praktijk blijkt dit echter vaak niet haalbaar, waardoor organisaties kiezen voor een verdeling tussen Product Owner en Product Manager, zoals bijvoorbeeld binnen SAFe. Dan kan je begrijpen dat in dat geval de Product Manager en de Product Owner hand in hand werken.

De Product Manager onderzoekt de input van de markt, en de Product Owner zorgt dat deze input wordt omgezet in taken en een werkend product.

Maar om het lastig te maken, zie je soms dat beide rollen ook door een persoon gedaan worden. In kleinere organisaties of bij startups zie je vaak dat één persoon beide petten op heeft. Deze is dan zowel de strateeg als de tacticus.

Hoewel beide petten dragen kan, is het een uitdaging. De rol van Product Manager en die van Product Owner zijn allebei volwaardige FTE’s. Als één persoon beide rollen vervult, zie je vaak dat de tactiek (de waan van de dag) de strategie (de toekomst) verdringt.  In het hier en nu zitten en constant vragen van het team beantwoorden, kan ervoor zorgen dat je de blik op de markt verliest.

Conclusie

In het kort zie je onderstaande overzicht met de verschillen en de focus.

Indien je een volwassen product hebt in een bewogen markt? Dan is de kans groot dat je zowel de Product Manager als de Product Owner nodig hebt om alle zaken goed uit te zoeken.

Ben je echter een klein team dat een nieuw idee valideert: kan kan één persoon vaak ook beide rollen combineren, mits er genoeg tijd blijft voor ook die strategische blik vooruit. Sterker nog, door deze verantwoordelijkheden bij één persoon te beleggen, kunnen keuzes sneller worden gemaakt en is er meer ruimte om te experimenteren en bij te sturen. Dit is met name in de beginfase van een product van groot belang.

Nu het onderscheid tussen beide rollen helder is, herken je misschien dat deze in jouw organisatie niet scherp zijn ingevuld, of dat er zelfs een leemte bestaat. Wellicht biedt dat ruimte voor een nieuwe rol—al is dat slechts één mogelijke gedachte.

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen rondom dit onderwerp? Neem dan contact op via info@agilescrumgroup.nl 020 2614 195 en we helpen je graag verder. 

Ook interessant:

• Technical debt: wat het is en wat je ermee doet
• De rol van facilitator: wat is goed faciliteren?
• Coachen van Product Owners: hoe doe je dat?

Over de auteur: Steven Oosterhuis

Steven Oosterhuis is Agile coach en trainer bij Agile Scrum Group, met een achtergrond in natuurkunde en wiskunde. Na ervaring in diverse managementfuncties heeft hij zich gespecialiseerd in het verbeteren van teamdynamiek en het implementeren van Agile en Lean trajecten. Zijn focus ligt op het verhogen van de samenwerking, wendbaarheid en werkplezier van teams. Naast zijn werk is hij actief als improvisatietheaterdocent, debatmoderator en theaterliefhebber, en houdt hij van reizen, koken en bordspellen.